Dzieje grzechu
Narodowy Stary Teatr im. H. Modrzejewskiej w Krakowie

Na rok przed setną rocznicą śmierci Stefana Żeromskiego, twórcy i twórczynie sięgają do klasyki polskiego modernizmu po jedną z najbardziej kontrowersyjnych powieści tamtego okresu.

Pracując z samą konwencją melodramatu i ją dekonstruując, przyglądają się losom głównej bohaterki Ewy, traktując ją w sposób niejednostkowy i metaforyczny, a także konfrontując na scenie z męskimi bohaterami tej powieści. Realizatorki i realizatorzy podejmują próbę queerowo-feministycznego odczytania historii Ewy, starając się wykroczyć poza męskie spojrzenie zapisane w powieści Żeromskiego, a następnie utrwalone w filmowej adaptacji Waleriana Borowczyka. W centrum ich zainteresowania znajduje się uwikłanie bohaterki w zależności patriarchatu oraz to, jak na przestrzeni lat zmieniła się narracja wokół kobiet.

Pragną spojrzeć na kobiece ciało i seksualność w sposób podmiotowy, szukając sposobu na wyzwolenie ich z konwencji. Czy Ewa wygnana z raju za pierwszy grzech już zawsze musi być skazana na piekło?

OBSADA:

• Szymon Czacki – Łukasz
• Małgorzata Gałkowska – Ewa 3
• Magda Grąziowska – Ewa 2
• Stanisław Linowski – Szczerbic
• Filip Perkowski – Bodzanta
• Przemysław Przestrzelski – Pochroń
• Karolina Staniec – Ewa 1

TWÓRCY I TWÓRCZYNIE:

• Wojtek Rodak – Reżyseria
• Iga Gańczarczyk – Scenariusz i dramaturgia
• Katarzyna Pawelec – Scenografia i reżyseria świateł
• Marta Szypulska – Kostiumy
• Teoniki Rożynek – Muzyka
• Alicja Nauman – Choreografia
• Martyna Miller – Video
• Jacek Niemiec – Asystent reżysera
• Sara Julia Pons – Asystentka kostiumografki
• Katarzyna Gaweł – Inspicjentka/suflerka
• Dorota Grzywacz-Kmieć – Koordynatorka produkcji

Tematy wrażliwe: aborcja, gwałt, praca seksualna, odwołania do seksu.

W spektaklu wykorzystywany jest dym. Na scenie pojawiają się lub są przedstawieni w inny sposób nadzy aktorzy.

Współproducentem spektaklu jest Teatr Mały w Tychach.

Recenzje:

W potrójnej kreacji Staniec, Grąziowskiej i Gałkowskiej Ewa staje się rodzajem naczynia mieszczącym stereotypy związane z kobiecym grzechem – jest zatem naiwna, słaba, nadto uległa, skłonna do zła, interesowna, pożądliwa, pozbawiona etycznych zasad, wyrachowana. Zarazem na każdym etapie swojej historii wymyka się z tej klatki – poprzez dystans wobec melodramatycznych gestów na początku romansu (Staniec), przez sprzeciw aktorki wobec męskich demiurgów, reżyserów i autorów (Grąziowska), czy przez gest odzyskiwania ciała, noszącego ślady upływu czasu, przemijania (Gałkowska w przejmującym monologu), ale też przez przejęcie kontroli nad własną historią w finale.
Magda Piekarska, „Gazeta Wyborcza”

Główną rolę kobiecą odgrywają w przedstawieniu trzy różne aktorki. Każda z nich robi to na innym etapie życia bohaterki. Pierwsza z nich Karolina Staniec prezentuje się jako młoda i naiwna dziewczyna. Jej gra jest spontaniczna oraz momentami przerysowana. Jest egzaltowana oraz prezentuje teatralne pozy. Druga Magda Grąziowska jest już bardziej doświadczona, by nie powiedzieć cyniczna. Postać ta z nieopierzonego pisklęcia przerodziła się w powabnego łabędzia świadomego swoich atutów. Wyzbyta niewinności śmiało może stawać w szranki z nachodzącymi ją mężczyznami. Trzecia grana przez Małgorzatę Gałkowską jest jeszcze bardziej doświadczona, ale też pogodzona z przeszłością. Zna swoją wartość i nie musi niczego udowadniać. Wszystkie one składają się w spójną całość kobiety, która została wykorzystana przez świat zdominowany przez męskie stereotypy i oczekiwania.
Andrzej Kownacki, „Dziennik Teatralny”

Na małej scenie Starego Teatru, zmienionej za sprawą scenografii w efektowny buduar, rozgrywają się sceny z dziejów „moralnego upadku” bohaterki tragicznie zakochanej w niedoszłym rozwodniku Łukaszu Niepotomskim. Zręcznie przeplecione polemicznymi, metateatralnymi komentarzami aktorek i aktorów. Są w tym spektaklu trzy Ewy. Najmłodszą i najbardziej „niewinną” gra Karolina Stanieć, starszą Magda Grąziowska, a tę dojrzałą, najbardziej, jak chciałby Żeromski, „zepsutą” – Małgorzata Gałkowska. Towarzyszą im m.in. Filip Perkowski jako Bodzanta i Szymon Czacki w roli Niepołomskiego. Choć cały zespół gra świetnie – balansując między pastiszem, teatrem psychologicznym i dekonstrukcją – gwiazdą wieczoru jest Gałkowska. Jej finałowy monolog o zmęczeniu ciągłym ściganiem wzorców kobiecości, o prawie do własnego ciała i dojrzałości jest wyzwalający i bardzo potrzebny, nie tylko kobietom. I właśnie o toksycznych wzorcach męskości i kobiecości, na których wciąż ufundowana jest nasza zbiorowa wyobraźnia, a które zmyślnie ogrywają kostiumy Marty Szypulskiej, opowiada krakowski spektakl.
Michał Centkowski, „Przegląd”